Het Geheugenhuis

Steeds meer content wordt online ontsloten op basis van (geografische) kaarten. Erfgoedinstellingen bijvoorbeeld tonen online hun documenten en hun verhalen op een relevante fysieke locatie (coordinaten) op de site WatWasWaar.nl. Hier vind je een groot aantal, soms unieke collecties, van Nederlandse erfgoedinstellingen. Het materiaal is divers en wordt continu aangevuld.

Op de site http://geschiedenis.vpro.nl/plaatsvanherinnering/wordt hetzelfde principe toegepast maar dan met de persoonlijke herinneringen van de site bezoekers.  Vaak mooie nuanceringen of aanvullingen op het ‘officiele verhaal’ van zo’n plek. Dit betreft dan ook de recente geschiedenis.

In het project Games Atelier van Waag Society worden dergelijke verhalen ook verzameld maar - naast online - ook mobiel ontsloten en onderdeel gemaakt van routes en locatiegebaseerde spellen (in een educatieve context). Je relateert de verhalen dan niet alleen directer aan de fysieke locatie waar ze zich afspelen, je ervaart ook de fysieke locatie nadrukkerlijker, door de extra betekenislaag die is toegevoegd aan de zichtbare werkelijkheid.

Er zijn veel projecten gedaan waarin de (beeld)herinneringen van senioren worden vastgelegd en onderdeel gemaakt worden van de openbare ruimte. Een voorbeeld is het project Fotomonument van de stichting Rijk Herinneren. Hierin worden vroege foto’s van senioren verzameld, bewerkt en op panelen gedrukt, die prominent in verzorgingstehuizen worden geplaatst. De herkenning van beelden van vroeger draagt bij aan het ‘reminisceren’. Het doel van reminiscentie is de bewoner te helpen de balans van zijn of haar leven op te maken. Bovendien is het bedoeld om het zelfvertrouwen en de eigenwaarde van ouderen te vergroten

Zie: www.rijkherinneren.nl

In het zorg- en wooncentrum Flevohuis in Amsterdam werken zorgcoordinatoren Van Onna en Hamburger met ‘ reminiscentie kistjes’, zoals van Onna en Hamburger ze noemen. Eerdere reminiscentiegroepen wilden na afloop van de gezamenlijke gespreksessies graag iets tastbaars achterlaten. Een aantal bewoners maakte in oude legerkisten een soort kijkdoos over hun vroegere werk. Een vrouw die ooit in het circus werkte (”Daar kwamen we pas op de reminiscentiegroep achter”) maakte bijvoorbeeld een soort van poppenkast-circus. Uiteindelijk werden alle kistjes geëxposeerd.

Een ander voorbeeld is het project van SKOR en kunstenaar Roy Villevoie die in verpleegtehuis Kempenhof in Valkenswaard de foto’s van favoriete plekken van senioren in de ramen van de sociale ruimtes liet verwerken. Met deze beelden tonen de bewoners de hoogtepunten uit hun verleden aan de buitenwereld, terwijl diezelfde beelden hen tevens beschermen tegen nieuwsgierige blikken van buiten.

Zie: www.kunstenpubliekeruimte.nl/werk_357.html